Başakşehir - İstanbul /
Bize Hemen Ulaşın
Okuma alışkanlığı; çocukların keyifle okumalarını sağlamak için kazanmaları gereken önemli bir beceridir. Çocukların kitaplarla yolculuğu erkenden başlamalıdır. Çünkü dil gelişimi, hayal gücü ve sosyal beceriler gibi birçok alanda olumlu katkısı vardır. Çocuklarda okuma alışkanlığı kazandırmak emek isteyen bir süreçtir. Aile ve okulun iş birliğiyle gelişen bir davranıştır. Özellikle okul öncesi okuma alışkanlığı kazanan çocuklar, eğitim hayatlarına başarı katarlar.
Çocuklarda okuma alışkanlığı; bilişsel, duygusal, psikomotor gelişimleri desteklediği için son derece önemlidir. Çocuklar; düşünme, problem çözme ve yaratıcılık becerilerini geliştirirler. Hayata ve çevresindeki insanlara farklı pencereden bakmaya başlarlar. Okuma alışkanlığı, çocukların kişilik gelişimine katkı sağlar. Çocuğun erkenden kitapla tanışması tüm yaşamını etkiler. Yapılan araştırmalar, okuma alışkanlığına sahip öğrencilerin %61'inin yüksek akademik başarı gösterdiğini ortaya koymaktadır. Bu yüzden okuma alışkanlığı kazandırma süreci kritik bir dönemdir.
Türkiye’de çocukların %80’i okumayı sevmektedir. Her yaş grubuna göre okuma ilgisi değişiklik gösterir. Çocuklara okuma alışkanlığı kazandırma süreci bebeklik döneminde başlar. Yaş dönemlerinin gelişim özelliklerine uygun kitap seçimi yapmak, çocuğun kitaplarla olumlu bağ kurmasını kolaylaştırır.
2-3 Yaş Döneminde Kitapla Tanışma
2-3 yaş aralığı, çocuğun kitaplarla bağ kurmaya başladığı, dokunarak ve dinleyerek öğrendiği bir dönemdir. Çocuklarda kitap sevgisinin temeli bu dönemde oluşur. Çocuk, hikâyenin tamamını anlamaktan çok kitapla etkileşim kurmayı sever. Büyük görseller içeren ve kısa cümlelerden oluşan kitaplar tercih edilmelidir. Kitap okurken resimleri birlikte incelemek ve sorular sormak çocuğun ilgisini çeker.
“İyi” ve “kötü” davranışları merak ederler ve öykülerin mutlu sonla bitmesini isterler. Çünkü 2-3 yaşındaki çocuklar, öykülerde güven bulur. Kitap okurken tekdüze bir ses tonu çocuk için sıkıcı olur. Bu nedenle ses tonunun gerektiği yerlerde alçaltılıp, yükseltilmesi ve gerektiğinde mimik ve jestlerin kullanılması ilgi çekici olur.
3-4 Yaş Döneminde Resimli Kitaplar
3 yaşından itibaren anlatılan masalların uzun olması çocuğun dikkatini dağıtır. Öykülerin sık sık hareket ve olay içermesi önerilmektedir. Ses çıkaran düğmeleri ve aksesuarları olan kitaplar, dikkat çekici olduğundan tercih edilebilir. Tekerlemelerdeki gibi ses tekrarı bol olmalıdır. Bu sayede çocukların sözcük bilgisi gelişir.
Bu yaş grubunda resimli kitaplar, çocukların dikkatini daha uzun süre toplamasını sağlar. Resimli kitap okuma, okul öncesi dönem çocuklarının dil ve okuma yazma becerilerini destekler. Renkli çizimler sayesinde çocuklar; olayları tahmin etmeye ve karakterleri tanımaya başlar.
5-6 Yaş Döneminde Hikâye Anlama ve Yorumlama
5-6 yaş grubunda çocuklar, ebeveynin yardımıyla hikâyedeki karakterlerin davranışlarının nedenlerini dikkate almaya başlarlar. Karakterlerin duygularını daha iyi fark etmeye ve niyetlerini anlamaya başlarlar. 6 yaşın sonlarına doğru çocuklar, masal ve hikâye dinlemekten hoşlanırlar. Daha önce dinledikleri hikâyeleri de dinlemek isterler. Hafızaları oldukça kuvvetlidir. Karakterler hakkında konuşur ve yorum yapabilirler.
Anaokulunda okuma kültürü, çocukların kitapları yaşamın bir parçası olarak görmelerini sağlar. Düzenli yapılan etkinlikler sayesinde kitap sevgisi kalıcı hale gelir.
Her gün belirli saatlerde yapılan hikâye saatleri, çocukların kitaplarla rutin olarak buluşmasını sağlar. Bu rutinlere farklı hikâyeler katmak gerekir. Her yeni hikâye çocuğa yeni deneyimler sunar.
Okunan hikâyelerin canlandırılması çocukların olayları daha iyi kavramasına yardımcı olur. Drama çalışmaları, iletişim becerilerini geliştirirken öz güven kazanmalarını da destekler. Kostüm ve kuklalarla canlandırmalar yapmak hem eğlenceli olur hem de çocuklara okuma sevgisini teşvik eder.
Çocukların sadece dinleyici değil, aktif olarak katılmaları gereklidir. Kitaptaki resimler üzerinden tahmin yürütmek, karakterleri incelemek ve detaylara dikkat etmek gözlem becerisini geliştirir. Resimli kitaplar sayesinde çocukların görsel hafızaları gelişir. Kitaplara karşı olumlu bir tutumla yaklaşmasını sağlar.
Grup halinde yapılan okuma etkinlikleri paylaşma, sıra bekleme ve birlikte öğrenme gibi davranışları güçlendirir. Çocuklar birbirlerinin fikirlerini dinlemeyi öğrenirken sosyal gelişimleri de gelişir. Öğretmen gruba sesli şekilde kitap okur ve sorular sorar. Çocuklardan bir sonraki olayı tahmin etmelerini ister. Bu sayede onların dikkatini canlı tutar. Grup hikâye etkinlikleriyle okumalar sıkıcı olmaktan çıkıp keyifli bir aktiviteye dönüşür.
Kitap okuma alışkanlığı, çocuk gelişimini olumlu yönde etkiler. Okumak; harfleri görmekten ibaret değildir. Çocukların dünyasını her anlamda zenginleştirir. Kitapların çocuklara kattığı özellik ve beceriler şunlardır:
Dil ve Kelime Gelişimi
Okuma alışkanlığı edinen çocukların dil gelişimi güçlü bir şekilde ilerler. Yeni kelimeler öğrenmeleri ile kelime gelişimi desteklenir. Böylece kendilerini ifade etmede daha başarılı olurlar. Dinledikleri öykülerde ve masallarda geçen kelimelerin anlamlarını bilmeleri gerekir.
Dikkat ve Dinleme Becerisi
Öğretmenin ya da ebeveynin okuduğunu dinlemek, çocukların odaklanma sürelerini artırır. Zamanla dikkat becerisi gelişir. Yönergeleri takip etme ve uzun süre dinleme alışkanlığı da güçlenir. Çocuğun dikkatini canlı tutmak için yaş grubuna uygun seçimler yapılmalıdır. Dinlemekten keyif alacağı öykü veya masallar tercih edilmelidir.
Hayal Gücü ve Yaratıcılık
Kitaplar çocukların zihninde yeni kapılar açar. Örneğin bir hikâyenin sonunu hayal etme, kendi dünyasında senaryo kurma gibi davranışlar hayal gücünün bir belirtisidir. Bu süreçte yaratıcılık becerisi de ortaya çıkar.
Duygusal Gelişim ve Empati
Hikâyelerdeki karakterlerle bağ kuran çocuklar, farklı duyguları tanımaya başlar. Böylece empati becerileri gelişir ve sosyal ilişkilerinde daha sağlıklı iletişim kurabilirler.
Çocuklarda okuma alışkanlığını kazandırmada ailenin rolü çok büyüktür. Ailenin katkılarıyla birlikte öğretmenin etkisi çok önemlidir. Çocuk, okumaya geçmeden kitaplarla tanışmalıdır. Okul öncesi eğitim çocuğun kitapları sevmesi için temel oluşturur.
Anaokulunda kitap sevgisi oluşturmanın en etkili yolu, çocukların kitaplarla rutin olarak buluşmasını sağlamaktır. Erdem Anaokulunda okuma etkinlikleri ve hikâye saatleri sayesinde çocuklar kitap okumayı zorunluluk olarak değil; günlük yaşamın eğlenceli bir parçası olarak görür. Böylece okuma kültürü doğal bir şekilde gelişirken çocukların öğrenmeye karşı merakı da desteklenir. Erdem Anaokulu çocuğunuza okumayı sevdirerek, gelişimini önemseyen etkinlikler planlar.
Çocuğa kitap okuma alışkanlığı nasıl kazandırılır?
Düzenli bir şekilde kısa kitaplar okumak ve yaşına göre kitaplar seçmek okuma alışkanlığı kazandırma sürecini kolaylaştırır.
Okul öncesi çocukların her gün 15-20 dakikalık kitap okuması tavsiye edilmektedir.
Çocuğun kitap seçimine izin vermek, onun ilgi alanlarına yönelmek ve okuma sonrasında sohbet etmek çocuğun dikkatini çekebilir. Kitabı ödül ya da ceza aracı olarak kullanmamak gerekir.