Başakşehir - İstanbul /

Çocuklarda iştahsızlık, gelişim döneminde görülebilen durumdur. Büyümenin yavaşladığı zamanlarda ortaya çıkar ve genelde 2-5 yaşlarında olur. Çocuk beslenmesinde ebeveyn tutumları büyük bir etkendir. İştahsızlık olduğu zaman anne-baba genelde endişelenir. Ebeveynlerin çocuklarda sağlıklı yeme alışkanlığı oluşturmak için yapabilecekleri yöntemleri bilmeleri gerekir. Bu süreçte panik olmadan doğru adımlarla ilerlemek çocuğun beslenme düzenini iyileştirecektir.

cocuklarda-beslenme-duzeni.png

Çocukluk Döneminde Beslenme ve İştah Kavramı

İştah, çocuğun yeteri kadar beslenmesi için gereklidir. İştah sayesinde çocuk keyifle ve istekle yemeğini yer.İştahsızlık ise açlık uyarılarının yeterince alınmaması durumudur.Çocukta iştahsızlık var mı yok mu tespit edilmelidir. Kilosu; yaşına ve boyuna göre uygun mu, yemek yeme miktarı yeterli mi bunlar izlenmelidir. . İştahsızlığın nedenleri pek çok faktöre bağlıdır. Fizyolojik ya da psikolojik nedenleri olabilir.  İştahsızlık yaşayan çocuklar, saatlerce yemek yemeden durabilir ve bunun eksikliğini hissetmezler. Bebeklik döneminde başlayabilen bu durum, doktorlar tarafından gözlemlenmelidir. Bebeklikten gelen nedenler arasında yutma ve emme reflekslerinin gelişmemiş olması yer alabilir. Çiğneme hareketinin sağlıklı şekilde gerçekleşmesi ise  beslenmeyi doğrudan etkiler. Bebek döneminde görülen bu problemler çocukluk döneminde de devam edebilir. Diyetisyen ve psikolog ile bu süreçte uyumlu çalışılmalıdır.

Bununla birlikte annenin hamilelik döneminde beslenme düzeni, sigara içmesi de çocukta iştahsızlık yaratabilir.Yaşanan sağlık sorunları, hastalıklar iştahta dalgalanmalar yapabilir. Enfeksiyon hastalıkları, kalp yetmezliği, yüksek ateş, tiroid ve karaciğer rahatsızlıkları iştahsızlığı etkileyen sağlık sorunları arasında yer alır. Beslenmesi yetersiz olan çocuklarda ise vitamin eksiklikleri görülür. Bu yüzden çocuklarda sağlıklı yeme alışkanlığı öğün rutini ile yapılmalıdır.

Psikolojik nedenler de iştahsızlığa yol açmaktadır. Çocuğun kaygılı ve depresyona girmesi iştahta azalmaya neden olur. Bir yakını kaybetmek, aile içi vakalar ve okulda yaşanan olaylar çocuğun iştahını etkilemektedir. Bu durumlarda çocuğun öğretmenleriyle de iş birliği halinde ve bir psikologla iletişim içerisinde olunmalıdır.

Beslenme Düzeni Kurarken Yapılan Yaygın Yanlışlar

Çocuk beslenmesinde ebeveyn tutumları doğru yönde olmalıdır. Ailelerin yaptığı hatalar çocuğun iştahını olumsuz yönde etkiler. Bu hatalar; baskıcı beslenme tutumu, çocuğun yemeğe odaklanmasına engel olmak ve ödül-ceza sistemidir.

Besin Alımı Konusunda Baskıcı Tutumlar Sergilemek

Yeterli beslenmeyen çocuğa katı kurallarla yaklaşmak yanlıştır. Çocuk, yemek yemeye aşama aşama alıştırılmalıdır. Severek yemek yemesi sağlanmalıdır. Çocuğu, bir besini ve miktarı yemesi için zorlamak itici bir etki yapar. İştahta daha çok azalma görülebilir. İştahı az olan çocuğu kusana kadar beslemek, aşırı yemesine neden olmak besinlerden soğutur.Yemek konusunda fazla üstüne gitmek yerine kendi başına yemesine izin verilmelidir. Bu şekilde çocuk, yemek yemenin özgürce bir eylem olduğunu düşünür. Besinlere sıcak bakmaya başlar.  Kontrolü elden bırakmadan özgür bırakmak en iyisidir.

Dikkat Dağıtıcı Unsurlar Eşliğinde Yemek Yedirme Alışkanlığı

Çocuklara yemek yedirmek için televizyonu açmak, tabletten video izletmek tarzında davranışlar yanlıştır. Yemek yeme, odaklanılması gereken bir eylemdir. Lokmaları yavaşça çiğnemek ve yutmak gerekir. Bilinçli yemek için de dikkat dağıtıcı bir unsur olmamalıdır. Bu yüzden çocuk yemek yerken bir şeyle uğraşmak yerine sadece öğünü tüketmelidir. Yemek yiyen çocuğunuza eşlik ederek bunu sağlayabilirsiniz.

Duygusal Ödüllendirme veya Cezalandırma Yöntemleri

Çocuğa istediği bir şeyin gerçekleşmesi için; örneğin bir oyuncak, eşya almak ya da bir yere götürmek için yemeği aracı etmek yanlıştır. Çocukta “Sadece yemek yersem istediğim olur.” algısı oluşur. Ebeveyn olarak bunu yapmamalısınız. Tam tersi yemeği bir tehdit, ceza gibi kullanmak da yanlıştır. “Bunu yersen şu istediğini yapamazsın.” gibi söylemler çocukta yemeğin bir zorunluluk olmasına neden olur. Yemek yeme eziyet haline gelir. Kaçmak istediği bir olaya dönüşür. Bu iki yaklaşımdan uzak durarak yemek yemeyi çocuğunuza sevdirin ve büyümesi, gelişimi için gerekli olduğunu aşılayın.

Sağlıklı Beslenme Düzeni ve İştah Artıran Uygulamalar

Ebeveynlerin olumlu yemek ortamı oluşturmak için yapması gereken uygulamalar vardır. Çocuğunuzun iştahını artırmak için sürdürülebilir beslenme sistemini kurabilirsiniz. Farklı besinlerle yeme düzenini zenginleştirebilirsiniz. Çocuğu yemek yapma sürecine dahil ederek besinlerle arasını düzeltebilirsiniz. Ana ve ara öğün düzenini kurarak acıkma sinyallerini doğru bir biçimde uyarabilirsiniz.

Sürdürülebilir Bir Rutin ve Öğün Zamanlaması

Okul öncesi çağdaki çocuklar yalnız başına yemek yemeyi sevmezler. Yemek saatinde arkadaşlarıyla yemek isterler. Konuşabilir ve sorular sorabilirler. Bu yüzden özellikle okul ortamı çocuğun öğün rutini ve düzeni için olumlu yemek ortamı oluşturmak için uygundur. Evde ise ailecek yemek yeme, sürdürülebilir bir rutin için idealdir. Belirli bir yemek saati olmasıyla çocuk hangi saatlerde yemek yiyeceğini bilir ve buna programlanır. Düzenli öğün saatleri olmayan çocuk, iştahını yönetemeyebilir. Acıktığı saatler ile yemek yeme saatleri uyuşmayabilir. Bu da iştahsızlığı tetikler. Bu yüzden evde ve okulda öğün rutini ve düzeni olmalıdır. Erdem Anaokulu olarak öğün zamanlamasına dikkat ederek çocuklarınızın iştah düzeyini dikkate alıyoruz.

Besin Çeşitliliği ve Sunum Tekniklerinde Farklılaşma

İştahsız çocuklar yemekte seçicidir. Bu yüzden yeterli beslenmeleri için farklı yiyeceklerle sevdikleri besinleri bulabilirsiniz. Tabii, bu durumda besin neofobisi ile karşılaşabilirsiniz. Çocuk yeni yemeklere karşı önyargılı olabilir. Bu durumda yemek yemeyi kabul etmeyebilir. Genelde sağlıklı yemeklerde bu durum ortaya çıkar.  Sebze gibi sağlıklı yemekleri tüketmek istemeyen çocuklar için çözümler vardır. Sevdiği bir yiyecekle yaparak tüketmesini sağlayabilirsiniz. Örneğin pırasa, ıspanak sevmeyen çocuğun börek ile yemesini sağlayabilirsiniz. Onun damak tadına uygun yemekleri deneme yoluyla bulabilirsiniz.Yemek sunumlarını eğlenceli hale getirerek, yemek yeme sürecini daha keyifli bir deneyime dönüştürebilirsiniz. Çocuğunuzun iştahının artmasını istiyorsanız besinlerle arasını iyi tutmalısınız.

Sadece ev ortamında bunları sağlamak zor olabilir. Okul ortamı eğlenceli olduğu için yemek ve etkinlik ikilisi çocuğun kafasında kodlanır. Bu şekilde yemek yeme onun için keyifli bir aktiviteye dönüşür. Arkadaşlarıyla birlikte bunu yapmak onun için bir etkinlik, oyun haline gelir. Erdem Anaokulunda çocuklarınızın istekli bir şekilde yemek yiyerek iştahının düzenlendiğini görebilirsiniz.

Çocuğun Mutfak Süreçlerine Katılımı ve Motivasyonu

Çocuğunuzun iştahını artırmak için onu mutfağa katın. Yemek yaparken yanınızda bulunarak sizi izlesin. Onun yapabileceği basit işleri ona yaptırın. Bu şekilde hem yiyeceklere yakın olur hem de kendi başına bir şeyler yaptığı için özgüveni ve motivasyonu yükselir. Örneğin sağlıklı bir öğün hazırlarken sebzeleri ona yıkatın. Tabağa bir şeyler koyarken ne kadar yemek istediğini sorarak onun yemek yeme konusunda serbest olduğunu hatırlatın. Birlikte farklı tarifler deneyin. Onun yapabileceği, sizin çok az müdahale edeceğiniz basit tarifler bulun. Sofrayı hazırlarken eşlik etmesini sağlayın. Onu sürece dahil edin ve besinlerle arasının iyileşmesini sağlayın. Onun küçük bir aşçı olmasına izin verin.

Ara Öğünlerin Ana Öğün İştahı Üzerindeki Etkisi

Ara öğünler, ana öğünler üzerinde çok etkilidir. Öncelikle çocuğunuzun iştahı az diye çok yemeli, sık ara öğün yapmalı diye düşünmeyin. Ana öğünden sonra fizyolojik olarak acıkma saati gelmelidir. Gereksiz bir ara öğün, çocuğun tıkanmasına neden olabileceği gibi ana öğünü tüketmesine de engel olabilir.  Ara öğünde aşırı doyurucu, ana öğün yerine geçecek gıdalar tüketilmemelidir. Hafif öğünler olmalıdır. Meyve ve kuruyemişler ara öğün için idealdir. Bu yüzden çocuğunuzu zamanla gözlemleyin. Ana öğünden ne kadar sonra acıkıyor, ne kadar miktarda ara öğün tüketmesi gerekiyor bunları bilmelisiniz.

Eğer çocuğunuzun iştahının az olduğunu düşünüyorsanız bir doktorla görüşerek buna karar verebilirsiniz. Daha sonrasında bu adımlara dikkat ederek evde, günlük hayatta çocuğunuzun iştahını artırabilirsiniz. Çocuğunuz okul öncesi dönemde günün bir kısmını okulda geçirdiği için, bu saatler oldukça önemlidir. Erdem Anaokulu olarak öğünlerimizde ara öğün sistemine de dikkat ediyoruz. Çocuklarınızın iştahının yeterli seviyede olmasına hassasiyetle önem veriyoruz.